روشهای زیبایی بازساختی (Reconstructive Aesthetics) مجموعهای از تکنیکها هستند که با هدف بازگرداندن عملکرد و ظاهر طبیعی بخشهای آسیبدیده بدن استفاده میشوند. این روشها با جراحیهای صرفاً زیبایی (Cosmetic) تفاوت دارند، چون معمولاً برای درمان مشکل واقعی انجام میشوند نه فقط بهبود ظاهر.
در ادامه، تفاوت مهمترین روشهای بازساختی را بهصورت دستهبندیشده توضیح میدهم:
1. بازسازی با فلپ (Flap Reconstruction)
تعریف: انتقال بافت زنده (پوست، چربی، عضله یا ترکیب آنها) از یک ناحیه بدن به ناحیه دیگر همراه با جریان خون خود بافت.
کاربرد:
- ترمیم بعد از برداشت تومور
- بازسازی سینه بعد از ماستکتومی
- ترمیم زخمهای عمیق یا سوختگی
مزیت:
- دوام بالا
- مناسب برای نواحی با کمبود بافت
معایب:
- عمل سنگینتر و پیچیدهتر
- باقی ماندن جای زخم در محل دهنده و گیرنده بافت
2. پیوند پوست (Skin Graft):
تعریف: انتقال لایهای از پوست از ناحیهای از بدن به محل دیگر بدون رگهای خونی همراه.
کاربرد:
- سوختگیها
- زخمهای سطحی
- بعد از برداشت برخی ضایعات پوستی
مزیت:
- سادهتر و سریعتر از فلپ
- مناسب برای پوشش مناطق وسیع
معایب:
- مقاومت و کیفیت کمتر از فلپ
- احتمال تغییر رنگ یا جمعشدگی پوست
3. بازسازی با استفاده از پروتز یا ایمپلنت
تعریف: استفاده از مواد مصنوعی (مثل سیلیکون) برای بازسازی شکل یک ناحیه.
کاربرد:
- بازسازی سینه
- بازسازی نواحی صورت (مثل گونه، چانه)
مزیت:
- عمل کمتهاجمتر نسبت به فلپ
- زمان نقاهت کوتاهتر
معایب:
- احتمال واکنش بدن یا عفونت
- نیاز به تعویض در برخی موارد
4. استفاده از تزریق چربی (Fat Grafting / Lipofilling)
تعریف: انتقال چربی خود بیمار به ناحیه موردنظر.
کاربرد:
- ترمیم فرورفتگیهای ناشی از جراحی یا آسیب
- بازسازی جزئی سینه و صورت
- بهبود کیفیت پوست ناحیه آسیبدیده
مزیت:
- طبیعیترین نتیجه
- حداقلِ واکنش بدن
معایب:
- جذب شدن بخشی از چربی
- نیاز به تکرار
5. جراحی میکروسکوپی بازساختی (Microsurgery)
تعریف: بازسازی با استفاده از بافتهای آزاد (Free flap) که با میکروسکوپ به رگهای جدید وصل میشوند.
کاربرد:
- بازسازی فک و صورت
- بازسازی اندامها بعد از تصادف یا سرطان
مزیت:
- دقیقترین نوع بازسازی
- بهترین حفظ کارکرد و ظاهر
معایب:
- نیاز به جراح فوق تخصص میکروسکوپی
- عمل طولانی و حساس
6. روشهای غیرجراحی بازساختی
شامل:
- لیزر برای ترمیم اسکار
- تزریق بوتاکس برای اصلاح عدم تقارن ناشی از فلج صورت
- تزریق فیلر برای بازسازی حجم از دسترفته
مزایا:
- بدون جراحی
- دوره نقاهت کوتاه
معایب:
- نتایج موقت یا محدود
- مناسب برای مشکلات خفیف تا متوسط
